Constant’ın New Babylon’u ve Göçebe Düşünce

Sanatçı Constant Nieuwenhuys’ın New Babylon‘u, tüm insanların mesaiden özgürleştiği ve tüm zamanlarını yaratıcı üretim ve boş zaman aktivitesine ayırdıkları bir ütopyadır.

New Babylon‘da, insanlar artık emeklerini satmak için bir yerde kalmak zorunda olmadıkları için, sürekli gönüllü göçebeler olarak yaşarlar. Artık dünya, megastrüktürler ile kolayca gezilebilen ve özgürce iskan edilebilen bir yerdir. Bu özgür dünyanın özgür insanı Homo Ludens, tüm vaktini yaratıcılık için ayırabilecektir Constant‘a göre. Bu ütopyada yaratıcılık ile göçmenliğin iç içe geçmiş olması düşündürücüdür. Deleuze ve Guattari’nin göçebe düşünce fikri aklımıza gelir bu noktada.

Çok gezen mi yoksa çok okuyan mı bilir, bu yazıda bir kere daha yaşanacak bu çarpışma 🙂

Homo economicus’tan Homo ludens’e

Homo sapiens’in, modern dönemde homo economicus’a dönüştüğünü savunur Constant. Yabancılaşma, insanı emeğinden başlayarak tüm dünyadan soyutlamıştır. Artık ne mesai saatleri, ne boş vakitler özgürdür: Çünkü emekçiler boş zamanlarında da tüketiciler olarak modern toplumun ekonomik katılımcılarıdır ve tüketim toplumunun paradigması içindedirler.

Bu döngüden kurtulmanın tek yolu ise tam bir özgürleşmedir. Bu yüzden Constant, New Babylon‘da dünyadaki tüm üretim sisteminin otomasyonla gerçekleştirildiğini ve bu durumun bireylere çok büyük bir özgürleşme sağladığını hayal eder. Ortaya çıkan, eşitlikçi, özgür ve göçebe bir toplumdur. Constant’ın projesinin jeneratörü yaratıcılık ve sanattır.

Constant’ın New Babylon’una ilişkin çizimleri.

New Babylon

New Babylon için Constant sanatçı arkadaşları ile birlikte çeşitli maketler ve çizimler içeren kapsamlı bir proje üretir. Bu çizimlerde, özgürleşen bireyin mekanı nasıl özgürce şekillendirebileceğine ilişkin fikir vermeye ve insanları heyecanlandırmaya çalışır. Homo Ludens kaşiftir ve sürekli değişen ve yeniden organize olan mekansal şartların dünyasına bir çağrıdır.

Derinlemesine düşündüğümüzde bu projede göçebeliğe bir övgü buluruz. Peki bu hamle neden gereklidir Constant’a göre?

Göçebelik ve Yaratıcılık

Çok gezen mi daha çok bilir çok okuyan mı sorusuna, birinci şıkkı seçerek cevap verirdi herhalde Constant. Zira o özgür insanın sürekli yeni olanaklara açık oluşunu ve kendisini yeniden keşfedişini, farklı mekanlar ve sahneleri deneyimlemesi ile paralel olarak ele almıştır.

New Babylon’da, hiçbir mekan iki kere yaşanmaz. Çünkü yaşam hiçbir zaman kendisini tekrar etmez. Sürekli değişen ve kendisini yeniden ifade eden yaratıcı özne, sürekli yeninin peşinden koşacaktır Constant’a göre.

Bu ütopyasın ismi de sanatçının ve hayalinin yönünü ve amaçlarını bize anımsatır. Constant, uygarlıkla yaratıcı bireyin çatışmasını bitirmek için, özgür ruhların mabedi olacak bir uygarlığın çağrısını yapmaktadır New Babylon‘da. Bu yönüyle New Babylon, sürekli ve bitmeyen bir çağrı olarak görülebilir.

Göçebe Düşünce ve Yaratıcılık

Deleuze ve Guattari’nin göçebe düşünce fikri de, işte bu izi takip eder. Deleuze, kriz durumlarında kişilerin göçebeleşebileceğini ve bu göçebelik eğer bir süreliğine de olsa kişinin kendini evinde hissettiği bir alana dönüşürse; göçebelerin düşüncelerinin de göçebeleşebileceğini söyler. Burada göçebe düşünce kavramının sunanileceği fırsat, yerleşik düşünce kalıplarını sorgulanmasını sağlayacak bir düşünce hamlesini gerçekleştirilmesidir.

Düşünce göçebeleştiğinde, her zamankinden değişken, kırılgan ve hassas olmaya başlar. Bu özellikler, insanın yaratıcılığına da bir giriş fırsatı sunabilir. Bu hamle Felsefe ve düşüncenin özgürleştirici bir özellik kazanması için ayrıca önemlidir.

Sonuç olarak, hem Constant’ın New Babylon’unda, hem de Deleuze’un göçebe düşünce kavramında yaratıcılık ile göçebelik arasında güçlü bir ilişki kurulduğunu söyleyebiliriz.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s