Behzat Ç iyi bir dizi miydi?

Behzat Ç, efsane türk dizilerinden birisi. Peki dizi bu değeri hak ediyor mu gerçekten? Hak ediyorsa nasıl? Behzat Ç eğlencelik bir televizyon dizisi miydi sadece, yoksa hakikat, doğruluk ve adaletle ilgili bazı sorularla yüzleşmemiz için fırsat oluşturdu mu?

Gerek gerçekçi ve derinlikli karekterleri, gerek mizah tonu, gerek samimiyetiyle izleyicinin gönlünü kazanmıştı. Üstelik tüm bunlar aksiyon ve alışkın olmadığımız Ankara sokak kültürü ile birlikte sunuluyordu. Buraya kadarı eğlencelik bir dizinin tutması için yeterliydi. Fakat Behzat Ç bundan fazlasını yaptı mı? İçinde olduğu sektörü esnetecek bir önerisi var mıydı ? Yoksa bir ankara polisiyesi izlemekle mi yetinmeliyiz?

Behzat Ç politik olarak hangi avantaj ve dezavantajlara sahip? Seküler polisin karanlık dünyası ve şiddet eğilimlerini, hakikat arayışı ile nasıl yan yana koyacağız ? Üstelik dizinin senaryosu dramanın sınırlarını zorlarken.

Behzat Ç: Ankara rapsodisi

Behzat Ç, uyumsuz bir cinayet büro amirinin ve arkadaşlarının hikayesini anlatır. Hikaye, baş kahramanın etrafında örülür ancak yan karekterler de derinlik kazanır. (Uzun Türk dizi formatının da katkısıyla.)

Behzat Ç, güçlü bir karekterdir çünkü iyi ya da kötü değildir. Yaşamın içinde deneyimlediğimiz gibi onu kendisi yapan pek çok özellik aynı zamanda yolunu tıkar. Zor ve ulaşılamaz birisidir ama aynı zamanda doğruları söylemekten çekinmeyen, çetin bir kişidir. Ayrıca maço, şiddet eğilimli, adaletin sağlanması için zorbalaşmaktan çekinmeyen bir karekterdir.

Dizinin senaryosunun gücü de buradan gelir: Evet ağır bir dramadır Behzat Ç, ama insanların tanrılarla değil, kendi yarattığı canavarlarla savaştığı bir hikayedir bu. ( Bu özellikle ilk sezon için geçerlidir. 2. sezondan 3. sezona doğru komplo teorisi sosu giderek artar.) Dizi sadece polisiye olduğu için adaletle ilgili değildir , aynı zamanda Behzat Ç nin hayat hikayesindeki motifler ve hesaplaşmalarda da bu konu işlenir.

Uyumsuzluk ve Hakikat

Hakikat düşünce tarihinde, evrensellik ve zamansızlıkla ilişkilendirilir. Çünkü doğru, koşulsuz ve objektiftir. Fakat yanlış bir hayat doğru yaşanamayacağı gibi, yanlış bir zaman ve uygarlıkta da doğruluk kolaylıkla sağlanamaz.

Adaletsiz bir dünyada, doğruluk bir yanlışlık ve uyumsuzluk anına dönüşür. İşte Behzat Ç‘nin uyumsuzluğu ve doğruculuğu da bu bağlama oturur. Herkesin bildiği alicengiz oyunlarını bilmez ve onlara tamah etmez başkomiser.

Fakat bu oyunun dışında kalması onun tercihi midir? Burası kesin değildir. Çünkü adaletsizliğin temelindeki eril ve yozlaşmış, şiddeti mütemadiyen uygulayan iktidara karşı en önemli silahı şiddet ve vurdumduymazlıktır başkomserin. Ama bir silahı daha vardır ve bu her şeyi değiştirir: kendisini de görmezden gelebilir Behzat Ç, işte tam da bu yüzden iktidarın karşısında ondan daha evrensel bir güç olarak dikilir, kendi yarattığı hayaletler kendisini kovalasa bile. İronik karekter, öznelligine ve maçoluğuna rağmen kısmı bir evrensellik yakalar bu hamleyle.

Kötülüğün tanrısallaştırılması

Fakat Behzat Ç senaryosunun mitosa yaklaştığı en önemli bağlamı atlamamalıyız: süper güçlü, süper zeki, süper zengin ve devletin içinde nüfuslu kötü karekterler ile savaşır Behzat Ç. Ben bu durumun dizinin muhalif tavrını yumuşatmak için vurgulandığını düşünüyorum. Zira 2010 Türkiyesi her ne kadar yetmez ama evet i bünyesinde barındırabilse de (konjüktür gereği) prime time da muhalif bir diziyi kaldıramazdı. Tam da bu yüzden Behzat Ç nin süper güçlü ve süper yoz kötü karekterler ile mücadele etmesi mantıklıdır.

Fakat bu durum başkomserin yalan bir dunyadaki salvosunu zayıflatır. Çünkü gerçekliğe ulaşan İronik tavır, en fazla sahte ve yanlış organize edilmiş bir uygarlık düzeninde dikkate değer. Çünkü kötüler sadece şov yapıyorsa, iyiler ve iyiler adına konuşan Behzat Ç‘de de şov yapıyordur. Öyleyse Başkomiser in hamlesi de anlamsızdır. İşte bu dilemmanın tam ortasında can çekişir Behzat Ç.

İrtifa kaybeden Türkiye ve Behzat Ç

Behzat Ç‘nin ilk sezonu efsane bir finalle sona ermişti. Başkomiser tüm hataları ve hatalarının onu sürüklediği yerler, tüm uyumsuzluğu ve isyankarlığı, aynı zamanda maçoluğuyla karşımızdadır artık. Aynı hikaye 2. sezona da sirayet eder. Ancak ikinci sezon ortalarından 3. sezon a doğru ve bu sezon boyunca, yeni motifler belirir dizide.

Bu bölümlerde Behzat‘ın annesinin devlet kademesinde muteber ve derin bir figür olduğunu öğreniriz. Annesi ona yaklaşmasa da yıllarca onu korumuş ve kariyerinin destekçisi olmuştur. Böyle bir motifin hikayeye katılması, Behzat Ç’nin hakikat oyununu zayıflatır şüphesiz. Behzat Ç bu bölümleriyle, Kurtlar Vadisi tarzı bir komplo teorisi tonu kazanır.

2. sezon bu tonun giderek yükselişi ve önemli bir suikastle sona erer. 3. sezonda hiç beklemediği bir müttefik kazanır Behzat Ç. Bir seri katil, kötüleri kendi yöntemleri ile cezalandırmaya karar verir ve son hamlesi olarak Behzat‘ın da düşmanı olan derin karekterleri bir depoya toplar. Behzat ‘a intikam alma şansı verecektir ama Behzat Ç adaleti kendi elleriyle sağlamak istemez. Bu hareketi ile son bir evrensellik hamlesi yapmış olur başkomiser. Ama artık gri yönlerinin ve gerçekçiliğinin bir kısmını yitirmiştir.

Sonuç olarak Türkiye’nin 2000’lerde başlayan sözde zenginleşme ve özgürleşme sürecinin, 2010’larla başlayan bir düşüş ve totaliterleşme sürecine dönüşmesinin Behzat Ç‘nin gelişimi ile paralellik gösterdiğini söyleyebiliriz. Hatta ve hatta, dizinin komplo teorisi akımına teslim olmasını da bu dönüşümle birlikte okuyabiliriz. 3. Sezonun sonunda Behzat Ç hala bira içse de, artık derin güçler ile savaşmaktadır çünkü.

Yine de Behzat Ç efsane karekterlerden birisi ve unutulmazlarımız arasına girdi şimdiden. Öyleyse hala serin yaz akşamları diziyi izlerken ya da hatırlarken, onu bize düşündürdüğü ya da düşündüremediği konular üzerine sohbet edebiliriz.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: